BİR KRİZDE ZAMAN YAVAŞLAR MI?

Matrix’te kahraman Neo simüle edilmiş dünyada zaman yavaşladığında savaşlarını kazanır. Gerçek dünyamızda, kaza kurbanları sık sık kaçınılmaz şekilde felakete sürüklenirken benzer zaman yavaşlamasını bildirir.

“Yavaş çekim deneyimi gerçekten olur mu yoksa sadece geçmişe bakıldığında gerçekleşmiş olduğu mu görülür? Zamanın beyinde nasıl temsil edildiğini anlamak için yanıt kritiktir.” Bu bir çok Amerikalı bilim adamının sorduğu sorudur, bunu keşfetmek için 45 metre yüksekliğindeki bir platformdan atlamaya karar verdiler.

Onların incelemesi beynin acil durumlar ile nasıl başa çıktığına ve gerçekten zamanın yavaşlayıp yavaşlamadığına odaklanıyor.

Araba kazası ve benzer felaketlerin kurbanları arasında zamanın yavaşladığının görüldüğüne dair genel bir düşünüş tarzı var. Sanki aniden zaman bir dakika içinde ve korkunç ayrıntı ile gerçekleşen her şeyi görmenize izin vermeye karar vermiştir.

Houston Baylor Tıp Kolejinde nörobilim ve psikoloji yardımcı profesörü David Eagleman deneyi yönetti. “Yaptığım en korkunç şeydi” dedi. “Tamamen güvenli olduğunu biliyordum ve ayrıca insanların bir olay gerçekte olduğundan daha uzun sürmüş gibi hissetmesini sağlamanın mükemmel bir yolu olduğunu biliyordum.”

Araştırmacılar aynı sonuçları lunapark trenleri ve diğer korkutucu yollardan elde etmeyi denediler, ama hala güvenlik unsuru vardı. Bir sonraki aşamaya geçtiler, İpler olmadan katılımcılar 45 metre yükseklikteki platformdan atladılar ve 112 km/saat hızla düştüler, bu 3 saniye sürüyordu.

Ancak, test sonuçlarından biri her katılımcının düşüşlerinin gerçekte olduğundan %36 daha uzun sürdüğünü düşündüğünü keşfetti. Deneyin ikinci yarısı “algısal kronometre” denen bir cihaza odaklanmıştı. Bileğinize bağlanan saate benzer bir cihaz, yüksek hızda rakamları gösteren bir alet.

İnançları şuydu, eğer beyin bir kriz esnasında adrenalin nedeniyle hızlanırsa, o zaman rakamlar okumaya yetecek kadar yavaşlardı; veya gerçekte, beyin rakamları okuyacak kadar hızlanırdı.

Deney katılımcılardan hiçbirinin düşüşleri sırasında rakamları okuyamadığını keşfetti.

Eagleman’in araştırmasına göre gerçekte olan şey hafızanızın bir sonucudur. İncelemeye göre, beynin amygdala denen kısmı daha aktif oluyor ve etkin olaylar ile birlikte ekstra anılar setini başlatıyor.

“Bu şekilde, korkutucu olaylar daha zengin ve daha yoğun anılar ile ilişkili oluyor. Eagleman şöyle açıklıyor.” Ve bir olayın ne kadar çok anısına sahip olursanız, onun o kadar uzun sürdüğüne inanırsınız”. Eagleman bu illüzyonun “siz yaşlandıkça zamanın hızlandığının görüldüğü fenomen ile ilişkili olduğunu ekledi.

Bu çalışmanın sonuçları zamanlama ile ilişkili rahatsızlıklara doğru götürebilir, şizofreni gibi. Eagleman “gerçekten içinde tuzağa düştüğümüz sanal realite makinesi anlayışı ile ilgili” olduğuna inanıyor. “Beynimiz bizim için bu realiteyi inşa ediyor, yakından bakarsak, tüm bu garip illüzyonları bulabiliriz.”