ŞILI DEPREMI DÜNYA’NIN EKSENINI DEĞIŞTIRMIŞ OLABILIR

space.com –2 Mart

Bir NASA bilim adamı Şili’yi vuran muazzam 8.8’lik depremin tüm Dünya’nın dönüşünü değiştirmiş ve gezegenimizde günlerin uzunluğunu kısaltmış olabileceğini söyledi.

Kayıtlı tarihteki 7 nci en kuvvetli deprem olan bu deprem Cumartesi günü Şili’yi vurdu ve Pasadena, Kaliforniya’daki NASA’nın Jet Propulsion Laboratuarında araştırma bilim adamı olan Richard Gross’a göre, bir Dünya gününün uzunluğunu 1.26 milisaniye kısaltmış olabilir.

NASA görevlileri “Belki de çok daha etkili olan depremin Dünya’nın eksenini ne kadar değiştirdiğidir” dedi.

Şili depreminin etkilerini belirlemek için Gross ve arkadaşlarının kullandıkları bilgisayar modeli de, Dünyanın figür ekseninden yaklaşık 8 cm hareket etmiş olması gerektiğini buldu.

Dünyanın figür ekseni, her gün yaklaşık 1,604 km/saat hızla etrafında dönen kuzey – güney ekseni ile aynı değildir.

Figür ekseni, Dünya’nın kütlesinin dengede olduğu eksendir. Dünya’nın kuzey – güney ekseninden yaklaşık 10 metre uzaktır.

Son zamanlarda kuvvetli depremler Dünya’nın günlerini ve eksenini değiştirdi. 2004’teki 9.1’lik Sumatra depremi Dünya’nın günlerini 6.8 mikrosaniye kısaltmış ve eksenini yaklaşık 7 cm değiştirmiş olmalıdır.

Bir Dünya günü yaklaşık 24 saat uzunluktadır. Yıl boyunca, günün uzunluğu normalde, gittikçe bir milisaniye kadar değişir. Dünyanın daha yavaş döndüğü kışın artar ve yazın azalır.

Şili depremi Sumatra depreminden daha küçüktü, ama yeri nedeniyle Dünya’ya etkileri daha büyüktür. Merkez üssü Sumatra olayındaki gibi ekvatora yakın değil, Dünya’nın orta – enlemlerinde yerleşiktir.

NASA bilim adamları, 2010 Şili depreminden sorumlu olan fayın Dünyayı Sumatra depreminin fayından daha dik açıda kestiğini söyledi.

“Bu Şili fayını, Dünyanın kütlesini dikey olarak hareket ettirmekte daha etkili yapıyor ve böylece Dünyanın figür eksenini değiştirmede de daha etkili kılıyor.

Gross bulgularının Şili depremi ile ilgili elde edilen erken verileri dayandığını söyledi. Depremin karakteristikleri ile ilgili daha fazla bilgi ortaya çıktıkça, onun etkilerinin tahmini de muhtemelen değişecektir.

European Southern Observatory’e gore, Şili’nin Atacama Çölündeki birçok büyük teleskop zarar görmedi.